Mùa hè với nền nhiệt cao kéo dài có thể gây ra nhiều vấn đề nguy hiểm cho sức khỏe như mất nước, kiệt sức vì nóng, say nắng và sốc nhiệt. Đặc biệt, người lao động ngoài trời, trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch – thần kinh – tâm thần là nhóm nguy cơ cao.

Say nắng – sốc nhiệt là gì?

Say nắng: Là tình trạng cơ thể bị ảnh hưởng do tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt trong thời gian dài, đặc biệt vùng đầu và cổ.

Sốc nhiệt: Là tình trạng nguy hiểm hơn khi thân nhiệt tăng cao trên 40°C, cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt. Nếu không xử trí kịp thời có thể gây tổn thương não, tim, thận và tử vong.

 Dấu hiệu nhận biết sớm

* Triệu chứng nhẹ

- Mệt mỏi, khát nhiều

- Đau đầu, chóng mặt

- Da nóng đỏ

- Ra nhiều mồ hôi

- Buồn nôn

* Dấu hiệu nguy hiểm

- Sốt cao > 39–40°C

- Da khô nóng hoặc vã mồ hôi nhiều

- Co giật; rối loạn ý thức, nói nhảm

- Ngất xỉu

- Khó thở, tụt huyết áp

Khi xuất hiện các dấu hiệu này cần cấp cứu ngay

Các biện pháp phòng chống hiệu quả

* Uống đủ nước

- Uống nước thường xuyên, không đợi khát mới uống.

- Trung bình 2–3 lít/ngày, tăng hơn khi lao động ngoài trời. Có thể bổ sung oresol, nước điện giải khi ra nhiều mồ hôi.

* Hạn chế

- Rượu bia; nước ngọt có gas; Caffe ine quá mức

- Hạn chế tiếp xúc nắng nóng

- Tránh ra ngoài từ 10h–16h.

* Nếu bắt buộc làm việc ngoài trời

- Nghỉ giải lao định kỳ

- Làm việc nơi thoáng mát

- Luân phiên thời gian lao động

- Trang phục phù hợp

- Mặc quần áo rộng, sáng màu, thấm hút mồ hôi; đội mũ rộng vành, đeo kính chống nắng.Dùng khẩu trang, khăn chống nắng khi di chuyển

* Chế độ dinh dưỡng mùa nóng

- Ăn nhiều rau xanh, trái cây. Bổ sung thực phẩm chứa kali và vitamin

- Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng.

- Các thực phẩm có lợi: Dưa hấu; Cam, chanh; Rau muống; Bí xanh; Sữa chua

- Giữ môi trường sống thông thoáng; mở cửa lưu thông không khí.

- Sử dụng quạt, điều hòa hợp lý. Không ở lâu trong phòng kín nóng bức.

- Lưu ý: không để trẻ nhỏ hoặc người già trong ô tô khi tắt máy đóng kín cửa dù chỉ vài phút.

Đối tượng cần đặc biệt chú ý

* Trẻ em: Dễ mất nước nhanh nên  lưu ý không cho chơi ngoài nắng quá lâu.

* Người cao tuổi: Khả năng điều hòa thân nhiệt kém.Cần theo dõi huyết áp, tim mạch.

* Người có bệnh nền đặc biệt: Tăng huyết áp; Tim mạch; Đái tháo đường; Bệnh tâm thần đang dùng thuốc an thần hoặc chống loạn thần.

* Lưu ý: Một số thuốc tâm thần có thể làm giảm tiết mồ hôi, tăng nguy cơ sốc nhiệt. Người bệnh cần:

- Uống đủ nước

- Tránh nóng kéo dài

- Tái khám khi có biểu hiện bất thường

Sơ cứu khi nghi ngờ say nắng – sốc nhiệt

* cần làm ngay

- Đưa người bệnh vào nơi mát

- Nới lỏng quần áo. Lau mát bằng khăn ướt.

- Chườm lạnh vùng cổ, nách, bẹn

- Cho uống nước mát nếu còn tỉnh

* Không nên

- Dội nước đá đột ngột; cho uống rượu bia; tự ý dùng thuốc hạ sốt

* Gọi cấp cứu ngay nếu

- Người bệnh lơ mơ

- Co giật

- Khó thở

- Sốt rất cao

- Mất ý thức

 Khuyến cáo của thầy thuốc

“Say nắng và sốc nhiệt hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chủ động bảo vệ cơ thể trong mùa hè. Uống đủ nước, tránh nắng gắt và nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.”

Minh Nghĩa

Phòng Điều dưỡng – Dinh dưỡng – Công tác xã hội